“Als mijn man niest, hoor je dat door het hele huis; de kopjes rinkelen op tafel en onze hond schrikt zich een hoedje. Kan dat niet anders?” vraagt een KIJK-lezer.
Vooropgesteld: niezen is belangrijk voor het lichaam. Je neus is een soort filter voor de longen – de slijmlaag met kleine haartjes vangt stof en ziekteverwekkers op en verwarmt de ingeademde lucht alvast een beetje. Zweven er veel niesopwekkende stofjes in de lucht, zoals rook, pollen in het voorjaar en verkoudheidsvirussen in de winter, dan komen de immuuncellen in je neus in actie en veroorzaken opgezwollen slijmvliezen, extra slijmproductie en een sterke niesreflex. Maar dat werkt bij iedereen hetzelfde. Waarom niezen sommige mensen dan zo luid?
Lees ook:
Anatomie
Het antwoord zit hem deels in ons ademhalingssysteem. De niesreflex begint met een diepe inademing. Zodra er voldoende druk in de longen is opgebouwd, sluiten je ogen zich automatisch en wordt de lucht met kracht uitgestoten. Langs de stembanden. De kracht waarmee dat gepaard gaat, samen met het longvolume en de bouw van de stembanden en keelweefsel, heeft invloed op hoeveel kabaal je maakt.
Hard niezen is aangeleerd
Los van hun anatomie hebben sommige mensen zichzelf aangeleerd om met veel bombarie te niezen, misschien omdat ze dénken dat dat effectiever is of gewoon omdat het lekker voelt. Het is ongemerkt een gewoonte geworden. Dat de niesbrul grotendeels aangeleerd is, blijkt ook uit culturele verschillen. In Japan en andere Aziatische landen – waar ze expert zijn in het niet-storen van anderen – niezen veel mensen heel stil. Dat doen ze door hun ademhaling te beheersen, een tissue of elleboog te gebruiken, en met hun mond dicht te niezen.
Een nies helemaal onderdrukken door je mond én neus af te sluiten is trouwens niet zo’n goed idee. Doordat de lucht toch ergens naartoe moet, kunnen je holtes en trommelvliezen beschadigd raken. Volgens experts zijn de meeste mensen, al dan niet met een beetje oefening, in staat om beschaafd te niezen. Dus ook de man van deze lezer.
Deze vraag kon je vinden in KIJK 1/2025.
Ook een vraag voor de rubriek ‘KIJK Antwoordt’? Mail hem naar info@kijkmagazine.nl. En in onze special geven we antwoord op 172 bijzondere, verrassende en boeiende vragen! Bestel hem hier! Of eenvoudig via de knop hieronder.
Tekst: Judith Neimeijer
Beeld: John Fedele/Getty Images